ስዊድንን ዓለምን

ስዊድንን EU ን

ስዊድን ኣብ 1995 ኣባል ሕብረት ኤውሮጳ (EU) ኮነት። ከም ኣባል ሃገር፡ ስዊድን ምስ ካልኦት ኣባል ሃገራት ብሓባር ብዛዕባ ሓባራዊ ሕግታት ትውስን። ካብቶም ኣገደስቲ መትከላት ኣብ EU፡ ኣርባዕተ ናጽነታት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣሎ። ትርጉሙ፡ ሰባት፡ ኣቕሑት፡ ኣገልግሎትን ርእሰ-ማልን ብናጻ ኣብ ማእከል ኣባል ሃገራት ክንቀሳቐሱ ይኽእሉ ማለት እዩ። ብተግባር፡ ንኣብነት ዜጋ ሓደ ሃገር EU ብናጻ ናብ ስዊድን ንስራሕ ወይ ትምህርቲ ክግዕዝ ይኽእል፡ ብኣንጻሩ እውን ከምኡ።

ስዊድንን Nato ን

ንነዊሕ ዘመን ስዊድን ካብ ወተሃደራዊ ጽላታት ትርፍ ኮይና፡ ናይ ዘይምትእስሳር ፖሊሲ ተኸቲላ ጸኒሓ። ወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ኣብ 2022 ንፖሊሲ ድሕንነት ስዊድን ቀይርዎ፡ ስዊድን ድማ ኣባልነት ኣብቲ Nato (ናቶ – ውድብ ስምምዕ ሰሜን ኣትላንቲክ) ዝበሃል ወተሃደራዊ ጽላት ሓቲታ። ኣብ 2024 ስዊድን ብወግዒ ኣባል Nato ኮነት፡ ትርጉሙ ድማ ስዊድንን ካልኦት ኣባል ሃገራትን ሓደ ሃገር ጥቕዓት እንተወሪድዋ ንሓድሕዶም ክተሓጋገዙ ተመባዲኦም ማለት እዩ።

ታሪኽ ስዊድን ምስ ጎረባብቲ ሃገራት

ስዊድንን ጎረባብታ ሃገራትን ሓባራዊ ታሪኽ ኣለወን፡ ንኽትፈልጦ ጽቡቕ እዩ። ኣብ ውግእ 1808–1809 ስዊድን ፊንላንድ ንሩስያ ኣጥፊኣ፡ ድሕሪ ፊንላንድ ንኣስታት 700 ዓመታት ካብ ስዊድን ዝነበረት ምዃና። ኖርወይ ድማ፡ ድሕሪ ውግኣት ናፖልዮን ምስ ስዊድን ናብ ሓባራዊ ሕብረት ተገዲዳ ዝኣተወት፡ ኣብ 1905 ብሰላማዊ መንገዲ – ብዘይ ውግእ ኣብ ማእከል ክልቲኡ ሃገራት – ናጻ ሃገር ኮነት። እዞም ፍጻመታት እዚኦም ስዊድን፡ ኖርወይን ፊንላንድን ሎሚ ደኣ ቀረባ ግናኸ ናጻ ጎረባብቲ ሃገራት ዘለውዎ ምኽንያት ይገልጹ።

ጠቕላላ ምክልኻልን ወተሃደራዊ ግዴታን

ስዊድን ኣብ ግዜ ውግእ ወይ ቅልውላው ንዓዲ ንምክልኻል ጠቕላላ ስርዓት ምክልኻል ኣለዋ። ሓፈሻዊ ወተሃደራዊ ግዴታ ንኹላቶም ደቀንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን 18 ዓመት ዝመልኡ ይምልከት፡ ግናኸ ሓደ ክፋል ጥራይ እዮም ብትኽክል ንወተሃደራዊ ስልጠና ዝጽውዑ። ብተወሳኺ ካብቲ ወተሃደራዊ ግዴታ፡ ናይ ጠቕላላ ምክልኻል ግዴታ ኣሎ፡ ንሱ ድማ ዝሰፍሐ እዩ፦ ኣብ ስዊድን ዝነብር ኩሉ ካብ 16 ክሳብ 70 ዓመት ዘሎ ሰብ፡ ንኣብነት ብሲቪላዊ ዕማማት፡ ሃገር ንምክልኻል ክሕግዝ ከምዘድልዮ ክሕበር ይኽእል፡ ኣድላይ እንተኾይኑ።

ስዊድን፡ FN ን ዓለም ለኻዊ ደገፍን

ውድብ ሕቡራት ሃገራት (FN) ማለት ንኣስታት ኩለን ሃገራት ዓለም ዘጠቓልል ውድብ እዩ። ካብቶም ቀንዲ ዕላማታት FN ንሓደ፡ ኣብ ዓለም ሰላምን ድሕንነትን ምዕቃብ፡ ግርጭት ኣብ ማእከል ሃገራት ምፍታሕን ኣብ ልዕሊ መሰላት ደቂ ሰብን ማዕርነት ኩሎም ሰባትን ምስራሕን እዩ። ስዊድን ኣባል FN ኮይና ንዕዮ እቲ ውድብ ትድግፍ። ስዊድን ብተወሳኺ ብመንገዲ ናይ መንግስቲ ትካል Sida (ትካል ልምዓት ምትሕብባር ዓለም ለኻዊ ስዊድን)፡ ውልቃዊ ናይ ልምዓት ምትሕብባር ትገብር፡ እዚ ትካል ድማ ድኽነትን ጭቆናን ኣብ ዓለም ንምንካይን ዲሞክራሲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ንምድልዳልን ይሰርሕ።

ስለምንታይ እዚ ንፈተና ዜግነት ኣገዳሲ እዩ?

ሕቶታት ብዛዕባ ስዊድንን ዓለምን ግደ ስዊድን ኣብ ዓለም ደረጃ ትርድኦ ምዃንካ ይምርምር፦ ከም ኣባል EU ን ካብ 2024 ኣብ Nato ን፡ ከም ክፋል ስርዓት FN ን ከም ወሃቢት ደገፍ ብመንገዲ Sida ን። ብተወሳኺ ሱር-መሰረት ጠቕላላ ምክልኻልን ወተሃደራዊ ግዴታን፡ ከምኡ'ውን ኣገደስቲ ታሪኻዊ ፍጻመታት ከም ምጥፋእ ፊንላንድን ናጽነት ኖርወይን ክትፈልጥ ኣለካ። ብምድጋም እዞም ሓቅታት፡ ኣብቲ ማሕበራዊ ፍልጠት ዝምልከት ክፋል ፈተና ዝበለጸ ተዳሊኻ ትከውን።

• EU: ካብ 1995 ኣባልነት፡ ኣርባዕተ ናጽነታት
• Nato: ካብ 2024 ኣባልነት
• ታሪኽ: ፊንላንድ ኣብ 1808–1809 ጠፊኣ፡ ኖርወይ ኣብ 1905 ናጻ ኮነት
• ናይ ጠቕላላ ምክልኻል ግዴታ: 16–70 ዓመት፡ ወተሃደራዊ ግዴታ: ካብ 18 ዓመት
• FN: ሰላምን ድሕንነትን ኣብ ዓለም
• Sida: ድኽነትን ጭቆናን ኣብ ዓለም ደረጃ ይንክይ

እዚ ጽሑፍ እዚ ናይ መጽናዕቲ ንዋት ምዃኑ እምበር ወግዓዊ ኣገልግሎት ትካል መንግስቲ ከምዘይኮነ ኣይትረስዕ። ንፈተና ዜግነት ከምእትሓልፍ ውሕስነት ኣይህብን፡ ግናኸ ብዛዕባ ስዊድንን ዓለምን ኣገዳሲ ማሕበራዊ ፍልጠት ብስሩዕ መንገዲ ንኽትደግም ይሕግዘካ።