ሴኩላር መንግስቲን ሃይማኖትን ንፈተና ዜግነት

ስዊድን ሴኩላር መንግስቲ ምዃና እንታይ ማለት እዩ?

ስዊድን ሴኩላር መንግስቲ ምዃና፡ እታ መንግስቲ ብሃይማኖታዊ መዳይ ገለልቲ ምዃና ማለት እዩ። እታ መንግስቲ ንሓደ ሃይማኖት ካብ ካልእ ኣይተመራጽን፡ በቲ ሓደ ኣሚኑ ወይ ዘይኣመነ ኣብ ልዕሊ ማንም ሰብ ኣድልዎ ኣይትገብርን። እዚ ማለት ሃይማኖት ክልኩል እዩ ማለት ኣይኮነን – ብኣንጻሩ ኩሎም ኣብ ስዊድን ዝቕመጡ ሰባት፡ ሃይማኖቶም ናይ ምስራሕ፡ ሃይማኖት ናይ ምቕያር ወይ ካብ ሃይማኖት ብምሉኡ ናይ ምርሓቕ መሰል ኣለዎም። ስለዚ፡ ሴኩላርነት ብዛዕባ ግደ እታ መንግስቲ እዩ ዝምልከት፡ ኣይኮነን ብዛዕባ ምድራት እምነት ውልቀ-ሰባት።

ናጽነት ሃይማኖት ከም መሰረታዊ መሰል

ናጽነት ሃይማኖት ኣብ ስዊድን ነዊሕ ታሪኽ ኣለዋ። ብ1951፡ ሕጊ ናጽነት ሃይማኖት (religionsfrihetslagen) ተኣወጀ፡ እዚ ድማ ንሰባት ብናጻ ኣየናይ ሃይማኖት ክኽተሉ ከምዝደልዩ – ወይ ማንም ሃይማኖት ከይኽተሉ – ናይ ምምራጽ መሰል ሃበ። ቅድሚኡ፡ ካብ Svenska kyrkan (ቤተ-ክርስትያን ስዊድን) ናይ ምውጻእ ዕድል ዝድርቱ ናይ ቀደም ሕግታት ነይሮም። ናጽነት ሃይማኖት ሎሚ ካብቶም ኣብ ቅዋም ስዊድን ዘለዉ መሰረታዊ ናጽነታትን መሰላትን ሓደ ኮይኑ፡ ንኹሉ ብዘየገድስ ድሕረ-ባይትኡ ይምልከት።

ምፍልላይ ኣብ መንጎ መንግስትን Svenska kyrkanን

ክሳብ ዓመት 2000፡ Svenska kyrkan (ቤተ-ክርስትያን ስዊድን) ቤተ-ክርስትያን መንግስቲ ኮይና፡ ምስ መንግስቲ ስዊድን ብቐረባ ተኣሳሲራ ነይራ። ብ2000፡ መንግስትን Svenska kyrkanን ብወግዒ ተፈላለዩ። ካብኡ ንደሓር፡ Svenska kyrkan ሓደ ካብቶም ብዙሓት ሃይማኖታዊ ማሕበራት (trossamfund) ኮይና፡ ፍሉይ ምትእስሳር ምስ መንግስቲ የብላን፣ ኮይኑ ግና ክሳብ ሎሚ እታ ዝዓበየት ክርስትያናዊት ማሕበር ኣብታ ሃገር እያ። እዚ ምምሕያሽ እዚ፡ ስዊድን ናብቲ ሎሚ ዘላቶ ሴኩላር መንግስቲ ብኸመይ ከምዝማዕበለት ዘርኢ ኣገዳሲ ኣብነት ኮይኑ፡ ኣብ ሕቶታት ማሕበራዊ ፍልጠት ብተደጋጋሚ ዝለዓል ዓመት እዩ።

ሃይማኖታትን ማሕበራትን ኣብ ስዊድን ሎሚ

ስዊድን ሎሚ ካብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ኣንፈታት እምነት ዝመጹ ሰባት ዘለዉዋ ብዙሕ ሃይማኖት ዘለዋ ሃገር እያ፦

• Svenska kyrkan (ቤተ-ክርስትያን ስዊድን)፡ ኤቫንጀሊካዊት-ሉተራዊት ኮይና፡ ብኣስታት ሓሙሽተ ሚልዮን ኣባላት ዘለዋ ዝዓበየት ክርስትያናዊት ማሕበር ኣብ ስዊድን እያ።
• ኣብ ስዊድን ካልኦት ክርስትያናዊ ማሕበራት እውን ኣለዉ፡ ንኣብነት ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን፡ ኦርቶዶክሳዊት ኣብያተ-ክርስትያንን ከምኡ'ውን ናጻ ኣብያተ-ክርስትያን ከም pingströrelsen (ምንቅስቓስ ጴንጤቆስጠ)ን።
• ኢስላም ኣብ ስዊድን ካልአይቲ ዓባይ ሃይማኖት ኮይና፡ ኣብ ብዙሓት ቦታታት ናይታ ሃገር መስጊዳት ኣለዋ።
• ካልኦት ኣብ ስዊድን ዝርከባ ሃይማኖታት ኣብ ውሽጢአን ኣይሁድነት፡ ሂንዱነትን ቡዲስምን ይርከባ።

ኩለን እዚአን ማሕበራት ኣብ ውሽጢ ሓጹር ሕጊ ስዊድን፡ እምነተን ብናጻ ናይ ምስራሕ መሰል ኣለወን፣ ማንም ካብአን ድማ ኣብ ቅድሚ መንግስቲ ፍሉይ ደረጃ የብላን።

ናጽነት ሃይማኖት ኣብ ግብሪ እንታይ ማለት እዩ?

ናጽነት ሃይማኖት ኣብ ስዊድን፡ ካልኦት ነገራት ብዘየገድስ፡ ሃይማኖታዊ በዓላትካ ናይ ምብዓል፡ ናይ ኣምልኾ ቦታታት ናይ ምህናጽን ምብጻሕን ከምኡ'ውን ደቅኻ ኣብ እምነትካ ናይ ምዕባይ መሰል ይህብ። ብተመሳሳሊ እዋን ግና ሕጊ ስዊድን ንኹሉ ሰብ ብዘየገድስ ሃይማኖታዊ ኣባልነቱ ይምልከት – ሃይማኖታዊ ሕግታት ወይ ልምድታት ፈጺሞም ካብ ሕጊ ስዊድን ቅድሚት ክኾኑ ኣይክእሉን። እዚ ማለት ንኣብነት፡ ሰብኣዊ መሰላት፡ ማዕርነት ጾታን መሰላት ቆልዑን ኩሉ ግዜ ካብ ውልቃዊ ሃይማኖታዊ ልምድታት ንኣታ ዝጻረሩ ንላዕሊ ክብደት ኣለዎም ማለት እዩ።

ንፈተና ብኸመይ ትዳሎ?

ሕቶታት ብዛዕባ ስዊድን ከም ሴኩላር መንግስቲ ብተደጋጋሚ ብዛዕባ ኣምራት ከም ናጽነት ሃይማኖት፡ ኣገደስቲ ዓመታት ከም 1951ን 2000ን፡ ከምኡ'ውን ብዛዕባ ኣየኖት ሃይማኖታትን ማሕበራትን ኣብታ ሃገር ከምዘለዉ ፍልጠት እዩ ዝምልከት። CitizenPrep ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ ናይ ልምምድ ሕቶታት ይህብ፡ ስለዚ ብናትካ ናህሪ ንፈተና ዜግነት ፍልጠትካ ክትፍትንን ክትደግምን ትኽእል። ኣስተውዕል፡ እዚ ናይ መጽናዕቲ ንዋት ኮይኑ ወግዓዊ ኣገልግሎት ትካል መንግስቲ ከምዘይኮነ – ነቲ ሓቀኛ ፈተና ከም እትሓልፎ ክንዋሓሶ ኣይንኽእልን፡ ስሩዕ ልምምድ ግና ኣብ ኣርእስቲ ማሕበራዊ ፍልጠት ርግጸኛ ኮንካ ንኽትስምዖ ይሕግዘካ።